Microplastics ontstaan door de afbraak van grotere stukken plastic afval. Een andere grote bron van microplastics is slijtstof van banden. Ook slijtage van bijvoorbeeld visnetten of kleding is een bron van microplastics.

Door het gebruik van consumentenproducten waarin microplastics zitten, kunnen micro- en nanoplastics via het afvalwater in het milieu terechtkomen. Ze kunnen zich ophopen in mosselen en ander seafood, en komen zo ook in het maagdarmkanaal van mensen terecht. Ook komen ze voor in de lucht en kunnen we ze inademen. Hoe ongezond dat is, weet op dit moment niemand. Wel worden microplastics wereldwijd gemeten in zoet en zout oppervlaktewater. Terwijl de hoeveelheid microplastics in onze leefomgeving toeneemt, weten we maar heel weinig over de gevaren voor de gezondheid.

Microplastics en gezondheid

Via eten, drinken en inademing kunnen microplastic deeltjes opgenomen worden.

Over de mogelijke gezondheidseffecten van microplastics is nog onvoldoende bekend. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de gezondheid- en milieu effecten.

De aanpak van microplastics

  • De Rijksoverheid wil het gebruik van microplastics terugdringen. Zij zet zich onder meer in voor een Europees verbod op microplastics in cosmetica en schoonmaakmiddelen.
  • Vanaf 1 januari 2016 mogen winkeliers geen gratis plastic tas meer meegeven aan hun klanten.
  • Internationaal is er aandacht voor emissiereducerende maatregelen. Er wordt gewerkt aan internationale standaardisatie van meetmethoden en definities.
  • In 2021 wordt het in Europa verboden om een aantal plastics op de markt te brengen voor producten die eenmalig worden gebruikt zoals wegwerpbestel en rietjes (zogeheten Single Use Plastics). Dit verbod geldt ook voor ‘oxo- degradeerbare plastics’ (Directive 2019/904). Dit soort plastics valt in het milieu uit elkaar in kleinere (micro)plastic deeltjes.
  • ZonMWNederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie investeert 1,8 miljoen euro in vijftien onderzoeken naar de effecten van microplastics op de mens. De onderzoeken lopen tot in 2020. Het programma Microplastics Health is opgesteld om meer inzicht te krijgen in de mogelijke gezondheidseffecten van kleine plastic deeltjes, en wat we kunnen doen om de effecten te beperken.