Laatste wijziging op 06/05/2026

Bij de productie van drugs komt veel afval vrij met meerdere mogelijk schadelijke chemische stoffen. Per kilo geproduceerd eindproduct, zoals amfetamine (speed), MDMA (ecstasy) en methamfetamine (crystal meth), komen tientallen liters/kilo’s van voornamelijk vloeibaar chemisch afval vrij. Dat afval wordt steeds vaker gedumpt in de natuur, landbouwgebieden en woonwijken. Ook kan het in meststoffen terechtkomen, waardoor deze chemische stoffen na bemesting op en in de bodem belanden. Na het ontdekken van het gedumpte afval kan het soms jaren duren voordat de bodem gesaneerd wordt. Chemische stoffen uit drugsafval kunnen daardoor diep in de bodem en het grondwater doordringen. Verder wordt drugsafval steeds vaker rechtstreeks in rivieren of het riool geloosd. Dumpingen en lozingen van drugsafval kunnen gevaar opleveren voor de gezondheid. 

Drugsafval lozingen en gezondheid

Stoffen in drugsafval kunnen brandbaar, bijtend of giftig zijn wanneer je er direct mee in aanraking komt, bijvoorbeeld door opname via de mond, huid of inademing. Ook langdurige blootstelling aan deze stoffen leidt tot gezondheidsrisico's. Chemische stoffen uit gedumpt drugsafval kunnen bijvoorbeeld in ons voedsel terechtkomen. Dit gebeurt wanneer groente- en fruitplanten deze stoffen opnemen uit een vervuilde bodem. Ook door hand-mondcontact kunnen mensen, vooral kinderen, gronddeeltjes met stoffen uit drugsafval binnenkrijgen. Bovendien kunnen stoffen uit gedumpt of geloosd drugsafval op termijn drinkwaterbronnen bereiken (RIVM, 2022).

De aanpak van drugsafval

De burger moet drugsafval niet aanraken en direct melden bij de politie. Een dumping of lozing van drugsafval moet geïdentificeerd en weggeruimd worden om de directe gezondheidseffecten te voorkomen. Bij voorkeur gebeurt dit zo snel mogelijk, zodat er zo min mogelijk chemische stoffen in de bodem en het grond- en oppervlaktewater terechtkomen.  

De gezondheidsrisico’s op langere termijn zijn te bepalen door na te gaan welke chemische stoffen er vanuit het drugafval in het milieu en de voedselketen zijn gekomen. Veldwerk en laboratoriumanalyse van het drugsafval zijn hiervoor noodzakelijk. Voor chemische stoffen in drugsafval is vaak geen toxicologische grenswaarde vastgesteld. Deze moet specifiek worden afgeleid om inzicht te krijgen in de gezondheidsrisico’s. Vervolgens kan op basis van de potentiële blootstelling een toelaatbare concentratie in de bodem worden berekend (NVWA, 2018; Montforts et al., 2024). Daarnaast is inzicht in de afbraaksnelheid van belang, omdat dit bepaalt of er sprake is van een tijdelijk of langdurig risico.

Er zijn geen maatregelen bekend om drugsafvallozingen te voorkomen, behalve inspectie van op de bodem gebrachte materialen, zoals meststoffen.